Quảng Văn đình
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Một ngôi đình lịch sử: Là một công trình kiến trúc cổ được xây dựng vào năm 1491, nằm ở khu vực ngoài cửa Đại Hưng (cửa Nam của thành Thăng Long xưa). Chức năng chính của Quảng Văn đình là làm nơi niêm yết, công bố rộng rãi các pháp lệnh, chỉ dụ của triều đình để cai trị dân chúng.
- Địa điểm vinh danh: Dưới thời nhà Lê, Quảng Văn đình còn được sử dụng làm nơi yết bảng, công bố danh tính các vị tiến sĩ mới đỗ đạt trong một số khoa thi quan trọng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Quảng Văn đình được xây dựng với mục đích truyền tin từ triều đình đến bách tính.
- Các sĩ tử mong ước được thấy tên mình yết bảng tại Quảng Văn đình.
- Theo sử sách, Quảng Văn đình tọa lạc ở vị trí rất quan trọng, ngay bên ngoài cửa thành.
Các cách sử dụng nâng cao
- Tên gọi thay đổi theo thời gian: Dưới triều vua Gia Long (nhà Nguyễn), Quảng Văn đình được đổi tên thành Quảng Minh đình. Tên gọi này sau đó còn được đặt cho cả một dãy phố lân cận.
- Khu vực Quảng Văn đình xưa, về sau gọi là phố Quảng Minh đình.
Biến thể và từ liên quan
- Quảng Minh đình: Tên gọi khác của Quảng Văn đình dưới thời nhà Nguyễn.
- Cửa Đại Hưng: Tên một cửa thành Thăng Long, là địa danh gắn liền với vị trí của Quảng Văn đình.
- Yết bảng: Hành động treo, công bố danh sách (thường là danh sách đỗ đạt), một hoạt động diễn ra tại Quảng Văn đình.
Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác
- Đình truyền tin: Cách gọi nêu bật chức năng chính của công trình này (tuy không phải là tên riêng phổ biến).
- Nơi yết bảng tiến sĩ: Cụm từ mô tả một trong những công năng quan trọng của Quảng Văn đình thời Lê.
Thông tin lịch sử và địa lý liên quan
- Vị trí: Ngoài cửa Đại Hưng (cửa Nam thành Thăng Long), thuộc khu vực quanh quảng Cửa Nam, Hà Nội ngày nay.
- Chức năng lịch sử:
- Công bố pháp lệnh: Là trung tâm thông tin của triều đình phong kiến.
- Vinh danh trí thức: Là nơi công bố và tôn vinh các tân khoa tiến sĩ, thể hiện chính sách trọng dụng nhân tài.
- Diễn biến tên gọi: Quảng Văn đình (1491, thời Lê) → Quảng Minh đình (thời Nguyễn) → Tên phố Quảng Minh đình (thời cận-hiện đại).
- Là đình để truyền tin rộng rãi xây dựng năm 1491, ở ngoài cửa Đại Hưng (cửa Nam thành Thăng Long), làm nơi treo yết các pháp lệnh trị dân. Thời Lê, Quảng Văn đình được dùng làm nơi yết bảng các vị tiến sĩ tân khoa trong một số khoa thi. Triều Gia Long đổi thành Quảnh Minh đình. Dãy phố gần (quảng Cửa Nam Hà Nội) cũng mang tên phố Quảng Minh đình